Bij een planeetuitlijning, ook wel planeetparade genoemd, staan meerdere planeten tegelijk aan de hemel, ongeveer op één lijn. Op deze pagina lees je wanneer de volgende planeetparade vanuit Nederland en België te zien is, welke planeten meedoen, hoe laat je naar buiten moet en wat je met het blote oog, een verrekijker of een telescoop ziet. We werken deze pagina bij zodra er een nieuwe parade aankomt.
Wanneer is de volgende planeetparade?
De eerstvolgende planeetparade valt in de tweede helft van november 2026, in de ochtend. Mercurius, Venus, Mars en Jupiter staan dan samen in het zuidoosten, ruim voor zonsopkomst. Alle vier zijn met het blote oog te zien. De beste periode loopt van ongeveer 10 tot 25 november. Mercurius staat rond 21 november het hoogst boven de horizon; volgens hemel.waarnemen.com is dat een zeer gunstige ochtendverschijning, wat voor Mercurius zeldzaam is.
Hoe laat naar buiten: tussen 06:45 en 07:15 uur. De zon komt rond 08:00 uur op. In dat halve uur is het nog donker genoeg voor Jupiter en Mars, terwijl Venus en Mercurius net boven de horizon zijn geklommen. Wacht je langer, dan verdwijnen de twee laagste planeten in het ochtendlicht.
Zo vind je de vier planeten in november 2026
- Jupiter: het helderste punt hoog in het zuiden tot zuidoosten, in het sterrenbeeld Leeuw. Jupiter staat al vanaf middernacht boven de horizon en is niet te missen.
- Mars: in de buurt van Jupiter, herkenbaar aan zijn oranjerode kleur. Mars wordt de komende maanden steeds helderder, op weg naar zijn oppositie in februari 2027.
- Venus: laag in het zuidoosten, fel wit en na de maan het helderste object aan de hemel. Venus is begin november teruggekeerd als ochtendster en klimt elke week iets hoger.
- Mercurius: het laagst van de vier, vlak boven de zuidoostelijke horizon. Je hebt een vrij uitzicht nodig zonder bomen of gebouwen. Een verrekijker helpt om hem in de schemering te vinden.
Saturnus doet ’s ochtends niet mee, maar staat de avond ervoor de hele tijd in het zuiden: zijn oppositie was op 4 oktober 2026. Wie de hele nacht meetelt, ziet in november dus vijf planeten met het blote oog.
Planeetparades in 2026, 2027 en 2028
Internationale kalenders tellen alle planeten die tegelijk boven de horizon staan, ook als een planeet vlak naast de zon staat en in de praktijk onzichtbaar is. In de tabel hieronder staat daarom per parade wat je vanuit Nederland en België echt kunt zien.
| Periode | Ochtend of avond | Planeten | Zichtbaarheid vanuit Nederland en België |
|---|---|---|---|
| 10 tot 25 november 2026 | Ochtend | Mercurius, Venus, Mars, Jupiter | Goed: alle vier met het blote oog |
| Rond 18 april 2027 | Ochtend | Mercurius, Venus, Saturnus, Neptunus | Matig: alleen Venus is goed te zien, de rest staat te dicht bij de zon |
| Rond 2 juli 2027 | Ochtend | Mercurius, Venus, Saturnus, Uranus, Neptunus | Slecht: Venus en Mercurius gaan schuil in het zonlicht, alleen Saturnus is echt te zien |
| Rond 18 september 2027 | Avond | Mercurius, Venus, Mars | Matig: alle drie laag in de avondschemering |
| Eind december 2027 tot half januari 2028 | Avond | Mercurius, Venus, Mars, Saturnus, Uranus, Neptunus | Goed: de mooiste parade van de komende jaren |
December 2027 en januari 2028: de parade om naar uit te kijken
Rond de jaarwisseling van 2027 op 2028 staan er na zonsondergang zes planeten aan de avondhemel, en dat op een tijd waarop je niet je wekker hoeft te zetten. Venus schittert als avondster in het zuidwesten, Saturnus staat hoger in het zuiden met Neptunus niet ver daarvandaan, Uranus staat hoog in het zuidoosten en Mars staat laag in het zuidwesten. Mercurius voegt zich er begin januari bij, laag boven de zuidwestelijke horizon; rond 17 januari 2028 staat hij het hoogst. Kijk tussen 17:30 en 19:00 uur. Wie later op de avond nog eens naar buiten gaat, ziet in het oosten ook Jupiter opkomen. Voor Uranus heb je een verrekijker nodig, voor Neptunus een telescoop.
Wat is een planeetuitlijning?
Alle planeten draaien in bijna hetzelfde vlak om de zon. Vanaf de aarde gezien bewegen ze daardoor allemaal langs dezelfde denkbeeldige lijn aan de hemel: de ecliptica, de baan die de zon overdag ook volgt. Staan er meerdere planeten tegelijk aan dezelfde kant van de zon, dan zie je ze verspreid over die lijn, van laag aan de ene horizon tot hoog aan de hemel. Dat is een planeetuitlijning. Hoe kleiner het stuk hemel waarin de planeten samen staan, hoe mooier de parade.
Het woord planeetparade is geen officiële sterrenkundige term. Meestal wordt het gebruikt zodra er drie of meer planeten tegelijk te zien zijn. Kleine parades met drie of vier planeten komen bijna elk jaar voor. Grote parades met vijf of zes planeten zijn zeldzamer, en of je ze goed ziet hangt sterk af van waar je op aarde staat.
Staan de planeten echt op één lijn?
Nee. Vanaf de aarde lijken de planeten op een rij te staan, maar in de ruimte staan ze honderden miljoenen kilometers uit elkaar en op verschillende afstanden van de zon. Een echte rechte lijn door alle planeten komt niet voor, omdat hun banen niet precies in hetzelfde vlak liggen. Wat wij zien is een perspectief-effect: de banen liggen ongeveer in één vlak, dus vanaf de aarde vallen ze samen langs de ecliptica. Een planeetuitlijning heeft ook geen enkel effect op de aarde. De zwaartekracht van de planeten is op deze afstanden verwaarloosbaar; alleen de maan en de zon hebben merkbare invloed, bijvoorbeeld op het getij.
Welke planeten zie je met het blote oog, een verrekijker of een telescoop?
- Venus, Jupiter, Mars en Saturnus zie je met het blote oog, ook vanuit de stad. Venus en Jupiter zijn zo helder dat ze al in de schemering opvallen.
- Mercurius is ook met het blote oog te zien, maar staat altijd laag en dicht bij de zon. Je hebt een lage horizon en het juiste moment nodig. Lees meer over Mercurius door een telescoop.
- Uranus is onder een echt donkere hemel net met het blote oog te zien, maar met een verrekijker vind je hem veel makkelijker. Met een telescoop zie je een klein groenblauw schijfje. Lees meer over Uranus door een telescoop.
- Neptunus vraagt altijd om een telescoop. Hij is te zwak voor het blote oog en in een verrekijker moeilijk van een ster te onderscheiden. Lees meer over Neptunus door een telescoop.
Een telescoop is dus niet nodig om een planeetparade te zien, maar hij maakt het wel een stuk leuker. Met een Dobson telescoop zie je de ringen van Saturnus, de wolkenbanden en de vier grote manen van Jupiter en, rond de oppositie van februari 2027, de poolkap van Mars. Een refractor telescoop geeft scherpe, contrastrijke planeetbeelden en is snel opgesteld op een koude ochtend. Een slimme telescoop vindt de planeten zelf via de app en is vooral geschikt voor de maan en deepsky-objecten; voor planeetdetails blijft een klassieke telescoop met oculair de betere keuze. Twijfel je? Onze gids voor beginners helpt je kiezen.
Hoe bekijk je een planeetparade?
- Zoek een vrije horizon. Bij een ochtendparade kijk je naar het oosten en zuidoosten, bij een avondparade naar het westen en zuidwesten. De laagste planeten (Mercurius en vaak Venus) staan maar een paar graden boven de horizon. Een dijk, strand, weiland of hoge flat werkt beter dan een tuin tussen huizen.
- Kies het juiste moment. Begin ongeveer een uur voor zonsopkomst of een half uur na zonsondergang. Te vroeg is het nog te donker om de lage planeten boven de horizon te hebben, te laat verdwijnen ze in het daglicht. De exacte opkomst- en ondergangstijden voor Nederland en België vind je op hemel.waarnemen.com.
- Gebruik een sterrenkaart. Een gratis app zoals Stellarium of Sky Tonight laat precies zien waar elke planeet op dat moment staat. Zo weet je zeker dat het heldere puntje Venus is en niet een vliegtuig.
- Plan meerdere dagen. Een parade duurt meestal een week of twee. Is het de ene ochtend bewolkt, dan probeer je het gewoon een dag later. De planeten verschuiven per dag maar een klein beetje.
- Let op de maan. Een smalle maansikkel naast Venus of Jupiter maakt het beeld extra mooi, een volle maan overstraalt juist de zwakkere planeten. In onze maankalender zie je welke maanfase het is.
- Kleed je warm aan. De mooiste parades van de komende jaren vallen in november, december en januari. Een half uur stilstaan in de vrieskou is langer dan je denkt.
Eerdere planeetparades
De afgelopen jaren waren er meerdere goed zichtbare parades. In januari en februari 2025 stonden zes en later zeven planeten aan de avondhemel, in augustus 2025 was er een ochtendparade met zes planeten en eind februari 2026 stonden zes planeten na zonsondergang boven de westelijke horizon, waarvan vier met het blote oog te zien. Wat je in een bepaalde maand aan de hemel kunt zien, lees je in onze maandelijkse sterrenhemel-artikelen.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de volgende planeetparade in Nederland?
In de tweede helft van november 2026, ’s ochtends tussen 06:45 en 07:15 uur. Mercurius, Venus, Mars en Jupiter staan dan in het zuidoosten, alle vier met het blote oog te zien. Rond 21 november is Mercurius het best zichtbaar.
Wanneer staan er weer vijf of zes planeten op een rij?
Van eind december 2027 tot half januari 2028 staan er na zonsondergang zes planeten aan de avondhemel: Mercurius, Venus, Mars, Saturnus, Uranus en Neptunus. Dat is vanuit Nederland en België de mooiste parade van de komende jaren.
Wanneer staan alle zeven planeten tegelijk aan de hemel?
De volgende keer dat alle zeven planeten tegelijk boven de horizon staan, is op 3 februari 2034. Op 8 september 2040 staan de vijf heldere planeten (Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus) na zonsondergang dicht bij elkaar, samen met een maansikkel. Dat wordt een van de mooiste parades van deze eeuw.
Hoe vaak komt een planeetparade voor?
Kleine parades met drie of vier planeten komen bijna elk jaar voor. Grote parades met vijf of zes planeten zijn er om de paar jaar. Of je er iets van ziet, hangt af van het moment (ochtend of avond) en van hoe hoog de planeten vanuit Nederland en België boven de horizon komen.
Heb ik een telescoop nodig om een planeetparade te zien?
Nee. Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus zie je met het blote oog. Voor Uranus heb je een verrekijker nodig en voor Neptunus een telescoop. Met een telescoop zie je bovendien details zoals de ringen van Saturnus en de manen van Jupiter.
Heeft een planeetuitlijning invloed op de aarde?
Nee. De planeten staan zo ver weg dat hun zwaartekracht op aarde niet merkbaar is, ook niet als ze op een rij staan. Verhalen over aardbevingen of vloedgolven door een planeetuitlijning zijn onzin. Alleen de maan en de zon hebben merkbare invloed, zoals op eb en vloed.
