Zonnetelescopen

Zonnetelescoop: de enige ster die je overdag kunt bestuderen

Een zonnetelescoop is een telescoop die vanaf de fabriek is gebouwd om veilig naar de zon te kijken. Er zijn twee soorten. Een witlicht-zonnetelescoop heeft een vast gemonteerd filter dat 99,999% van het licht tegenhoudt en laat zonnevlekken en de korrelige structuur van het zonneoppervlak zien. Een H-alpha-zonnetelescoop filtert één smalle golflengte van waterstof en laat daarmee de chromosfeer zien: protuberansen aan de rand, filamenten en fakkelvelden op de schijf. De zon verandert per dag en dat maakt dit de meest dynamische vorm van waarnemen die er is.

Veiligheid eerst

Kijk nooit door een telescoop, verrekijker of zoeker naar de zon zonder een filter dat aan ISO 12312-2 voldoet en vóór de optiek zit. Oculairfilters en zelfgemaakte oplossingen zijn gevaarlijk. Alle zonnetelescopen in deze categorie hebben hun filter vast ingebouwd; bij een H-alpha-telescoop zit het energiefilter vooraan en het blokkeerfilter in de zenitspiegel. Verwijder ze nooit. Zet ook de dop op de zoeker.

Witlicht of H-alpha?

• Witlicht. Betaalbaar, eenvoudig, scherp op zonnevlekken. De Acuter Solarus-80 is een 80 mm refractor met een vast gemonteerd, gecertificeerd filter. Zet hem op een fotostatief of een AZ-montering en kijk.
• H-alpha, instap. De Lunt LS40THa B500 is een 40 mm H-alpha-telescoop die past op een fotostatief. Protuberansen vanaf de eerste dag. Met B1200-blokkeerfilter ook geschikt voor fotografie.
• H-alpha, allround. De Lunt LS60MT is modulair: overdag H-alpha, en zonder de filtermodules een nachttelescoop. Kies B600 voor visueel en B1200 voor fotografie.
• H-alpha, groot. De Sky-Watcher Heliostar 100 en de Lunt LS80MT, LS100MT en LS130MT voor wie detail in filamenten en fakkelvelden wil, ook bij hoge vergroting.

Het blokkeerfilter: B500, B600, B1200 of B3400?

Bij Lunt geeft het getal de diameter van het blokkeerfilter in honderdsten van een millimeter: B1200 is 12 mm. B500 en B600 volstaan voor visueel gebruik bij korte brandpuntsafstand. B1200 is nodig zodra je een camera gebruikt of een langere brandpuntsafstand hebt, anders vignetteert de schijf. B1800 en B3400 zijn voor grote sensoren en de grootste openingen. Twijfel je, kies dan één maat groter: een blokkeerfilter kun je later wel gebruiken op een kleinere telescoop, maar niet andersom.

Voor wie wel en voor wie niet

Wel: wie overdag wil waarnemen, wie in een stad woont met een lichte nachthemel, scholen en verenigingen, en iedereen die de zon in beweging wil zien. Niet: wie vooral ’s nachts kijkt en één telescoop zoekt. Voor de zon met een bestaande telescoop is een los objectieffilter de goedkopere keuze; die vind je bij accessoires. Merkpagina’s: Lunt Solar Systems, Acuter en Sky-Watcher.