Bresser Pluto 114/500 Newton EQ

De Pluto 114/500 is een Newton-reflector met een spiegel van 114 mm en een brandpuntsafstand van 500 mm (f/4,4) op een Duitse equatoriale montering van het type EQ3, met flexibele assen voor de fijnbeweging en een aluminium statief dat in hoogte verstelbaar is. In de doos zitten een objectief-zonnefilter en een smartphone-adapter: overdag bekijk je er zonnevlekken mee, ’s avonds maak je door het oculair foto’s van de maan. Binnen Bresser heeft de Solarix 114/500 dezelfde spiegelmaat op een azimutale montering zonder contragewicht; de Pluto is de uitvoering waarmee je leert werken met een poolas en een draaiknop voor het volgen. Hoe een equatoriale montering werkt staat in Statieven en monteringen uitgelegd.

Wat zie je door de Pluto 114/500?

Maan: kraters, bergketens en de schaduwlijn, bij 25x met het 20 mm oculair als hele schijf in beeld; bij 75x (20 mm met de 3x Barlow) de kleine kraters op de bodem van de grote. Jupiter: de twee donkere hoofdbanden en de vier grote manen, op rustige nachten bij 125x met het 4 mm oculair de Grote Rode Vlek. Saturnus: de ring los van de planeet, op goede nachten de Cassini-scheiding als dun donker lijntje in de ring. Zon: met het filter voor op de buis zonnevlekken als donkere kernen met een grijze rand; bij 25x past de hele zonneschijf in beeld. Deep-sky: de Pleiaden bij 25x als groep in één beeld, de Orionnevel met de vier sterren van het Trapezium en de gebogen nevelvleugels, bolhoop M13 als korrelige vlek, en vanaf een donkere plek de Andromedanevel als ovale lichtvlek. Met het 20 mm oculair zie je ongeveer twee graden hemel, vier keer de maan. Nevels en stelsels zie je met het oog in grijstinten, niet in kleur. Vanuit een stad of dorp met straatverlichting blijven zon, maan, planeten, dubbelsterren en sterrenhopen over; nevels en stelsels vragen een donkere plek. De hoogste zinvolle vergroting is ongeveer twee keer de opening, 230x volgens Bresser; door de lucht boven Nederland en België is 100 tot 150x in de praktijk de grens. Het 4 mm oculair (125x) is daarom de bovengrens, en de Barlow gebruik je alleen met het 20 mm oculair. Wat je per object kunt verwachten staat in Wat zie je door een telescoop?, Jupiter door een telescoop, Saturnus door een telescoop, De maan door een telescoop en De zon door een telescoop.

Waarin verschilt de Pluto 114/500 van andere 114 mm telescopen?

• Montering: de Pluto 114/500 staat op een equatoriale EQ3-montering met contragewicht en twee flexibele assen; na het richten van de poolas op de Poolster volg je een planeet met één draaiknop, in plaats van met twee bewegingen zoals op een azimutale montering of Dobson. Het aluminium statief is in hoogte verstelbaar en heeft een accessoireplateau.
• Optiek en buis: spiegel van 114 mm met 500 mm brandpunt (f/4,4) en een vangspiegel van 40 mm, in een buis van 50 cm lang; 1,25 inch scherpsteller en red-dot zoeker.
• Meegeleverd: een objectief-zonnefilter voor op de buis, twee oculairs (20 mm voor 25x, 4 mm voor 125x), een 3x Barlow, een smartphone-adapter voor foto’s door het oculair en het sterrenkaartprogramma Stellarium als download.

Voor wie wel en voor wie niet

Wel: wie met een eerste telescoop wil leren werken met een equatoriale montering en planeten met één draaiknop in beeld wil houden; wie overdag ook de zon wil bekijken zonder een los filter te kopen; wie een buis van 50 cm wil die in een kast of kofferbak past. Twijfel je tussen een EQ-montering en een Dobson, lees dan de telescoop koopgids voor beginners.

Niet: voor lange belichtingen van nevels en sterrenstelsels; de EQ3 heeft geen motor en volgt niet vanzelf. Kijk daarvoor naar de slimme telescopen. Foto’s van de maan, de zon en de planeten lukken met de meegeleverde smartphone-adapter op het oculair. Wil je geen poolas uitlijnen en geen contragewicht balanceren, neem dan dezelfde spiegelmaat op een azimutale montering van 3,5 kg. Wil je meer licht voor nevels en bolhopen, kijk dan naar het 150 mm model met zonnefilter op een EQ3-montering, dat 73% meer licht vangt.

Wat zit er in de doos

• Pluto 114/500 Newton-buis met 1,25 inch scherpsteller
• Equatoriale EQ3-montering met contragewicht en twee flexibele assen voor de fijnbeweging
• Aluminium statief, in hoogte verstelbaar, met accessoireplateau
• Objectief-zonnefilter voor op de buis
• 20 mm oculair (25x) voor sterrenvelden, de Pleiaden en het zoeken
• 4 mm oculair (125x) voor maan en planeten op rustige nachten
• 3x Barlow, 1,25 inch: 75x met het 20 mm oculair
• Red-dot zoeker (LED) met batterij
• Smartphone-adapter voor foto’s door het oculair
• Sterrenkaartprogramma Stellarium als download, handleiding

Niet meegeleverd: oculair van 10 mm, maanfilter, collimatiehulp. Tussen 25x en 125x zit alleen de 75x van het 20 mm oculair met de Barlow; een 10 mm oculair geeft 50x, en met de Barlow 150x. Bij 114 mm is de volle maan fel genoeg voor een maanfilter van ongeveer 30%. Een laser-collimator controleert de spiegels na vervoer; bij f/4,4 luistert die uitlijning nauw. Alle drie staan hieronder bij de accessoires.

Veilig naar de zon kijken

Het meegeleverde objectief-zonnefilter dekt de volle opening van 114 mm af en laat zonnevlekken en de randverdonkering van de zonneschijf zien. Zes regels die altijd gelden:

• Het filter zit alleen vóór op de buis, over de volle opening.
• Nooit een filter in het oculair: het licht is daar al gebundeld en brandt een oculairfilter stuk.
• Nooit een eclipsbril achter de kijker; die is gemaakt voor het blote oog, niet voor de lichtbundel van een telescoop.
• Dek de red-dot zoeker af of haal hem eraf; richten doe je op de schaduw van de buis op de grond.
• Controleer de folie vóór elk gebruik tegen het licht op gaatjes, scheurtjes en loszittende randen; een beschadigd filter gaat weg.
• Dit filter is op maat van deze buis. Koop je ooit een los filter, meet dan de omtrek van de voorkant van de buis en deel door 3,14 voor de maat.

Zet het filter zo vast dat de wind het niet van de buis kan nemen, en laat kinderen alleen onder toezicht naar de zon kijken. ISO 12312-2 is een norm voor eclipsbrillen, niet voor telescoopfilters. Meer over zonwaarneming staat in De zon door een telescoop en Zonnefilter voor je telescoop. Op 2 augustus 2027 is er vanuit Nederland en België een gedeeltelijke zonsverduistering te zien.

Formaat en gewicht

De buis, de montering met contragewicht en het statief komen los van elkaar, zodat je in delen draagt. De buis is 50 cm lang. Het aluminium statief is in hoogte verstelbaar; je kijkt staand of op een kruk, afhankelijk van waar de buis op gericht staat. Verpakt in één doos van ongeveer 87 x 44 x 24 cm, met een verzendgewicht van 12 kg.

Eerste avond met de Pluto 114/500

• Haal de dop van de buis (en het zonnefilter, dat is alleen voor overdag), zet het statief op een vlakke plek, de montering erop en het contragewicht op de as, en zet de buis op de montering.
• Lijn de red-dot zoeker overdag uit op een ver object, bijvoorbeeld een kerktoren of schoorsteen, met het 20 mm oculair in de scherpsteller.
• Richt de poolas naar het noorden, op de Poolster: zet de hoogteschaal op je breedtegraad (52 graden in Nederland, 51 in België) en draai de hele montering tot de poolas naar de Poolster wijst. Voor kijken met het oog is dat nauwkeurig genoeg.
• Balanceer: maak de klem van de uuras los en schuif het contragewicht tot de buis blijft staan waar je hem laat; doe daarna hetzelfde voor de declinatie-as.
• Kijk niet door een raam. Begin met het 20 mm oculair (25x) en zoek de maan; volg hem met de flexibele as van de uuras, wissel daarna naar 20 mm met de Barlow (75x) en op rustige nachten naar het 4 mm oculair (125x).
• Draai de scherpsteller door tot het beeld klein en scherp is; een grote wazige schijf is niet scherpgesteld. Zet de telescoop 30 minuten voor het kijken buiten, zodat de spiegel op buitentemperatuur komt.
• Een onscherp beeld komt bijna nooit door de collimatie. Controleer die na een autorit; hoe dat werkt staat in de collimatiegids.

Welke accessoires passen?

• Bresser Plössl Oculair 10 mm, 1,25 inch: 50x zonder en 150x met de meegeleverde 3x Barlow; vult het gat tussen de 25x en 125x van de meegeleverde oculairs, voor de hele maan, de manen van Jupiter en bolhopen.
• Omegon Premium Maanfilter 1,25 inch: ongeveer 30% transmissie, schroeft in de filterdraad onderin een 1,25 inch oculair; bij 114 mm de passende demping rond volle maan, ook voor foto’s met de smartphone-adapter.
• Bresser Laser collimator 1,25 inch: gaat in de scherpsteller in plaats van een oculair; bij f/4,4 luistert de uitlijning van de spiegels nauw, controleer die na elke autorit.

Solarix 114/500, Pluto 114/500 of Pollux 150/750?

Veelgestelde vragen over de Pluto 114/500

• Is hij geschikt voor een kind? Vanaf 8 jaar samen met een ouder, vanaf 10 jaar zelfstandig: het richten van de poolas en het balanceren met het contragewicht vragen uitleg. Naar de zon kijkt een kind alleen onder toezicht.
• Kan ik er foto’s mee maken? Van de maan, de zon (met het filter) en de planeten wel, met de meegeleverde smartphone-adapter op het oculair; lange belichtingen van nevels en sterrenstelsels vragen een montering met motor die de hemel volgt. Tips staan in Astrofotografie met je smartphone.
• Hoe kijk ik veilig naar de zon? Alleen met het meegeleverde filter vóór op de buis, over de volle opening. Controleer de folie vóór elk gebruik, dek de zoeker af en gebruik nooit een eclipsbril achter de kijker of een filter in het oculair. Een vervangend filter kies je op maat van de buis op de pagina van de Omegon Helievo.
• Zit er een volgmotor op? Nee, je volgt met de flexibele as van de uuras; bij 125x draai je ongeveer elke halve minuut een stukje bij.
• Moet ik hem collimeren? Na vervoer controleren; bij f/4,4 luistert de uitlijning van de spiegels nauwer dan bij f/8. Een collimatiehulp zit niet in de doos; de stappen staan in de collimatiegids.
• Wat is de hoogste bruikbare vergroting? Bresser geeft 230x op; boven Nederland en België is 100 tot 150x het bruikbare bereik, dus het 4 mm oculair (125x) is de bovengrens. Het 4 mm oculair met de 3x Barlow geeft 375x; dat levert bij 114 mm een donker, wazig beeld op.

Specificaties

Verzending en hulp

Bestellingen met meerdere artikelen worden vanuit meerdere magazijnen verzonden en kunnen in delen aankomen; elk pakket krijgt een eigen track & trace. Meer van dit merk staat op de Bresser merkpagina. Hulp bij het kiezen of bij de eerste avond: WhatsApp of bel op werkdagen van 9:00 tot 17:00, of kom op afspraak langs in Sneek. 30 dagen bedenktijd.